Hout verven: uitleg en advies voor het beste resultaat

Hout is een prachtig, duurzaam product met unieke eigenschappen. Om zo lang mogelijk van een hout in uw huis en tuin te kunnen genieten is het goed om rekening te houden met de eigenschappen van hout. Zo kunt u het hout zo goed mogelijk beschermen. Hout verven is een van de meest effectieve en duurzame manieren om hout te beschermen.

De Zweese kijk op hout verven

Hout verven vereist goed nadenken vooraf. Zweden is het land waar ze bij uitstek ervaring hebben met het beschermen van hout met houtverf. Ze bouwen hun huizen daar al eeuwen lang met hout. In tegenstelling tot de Nederlandse traditie, waar hout met een filmlaag wordt afgesloten, is de Zweedse traditie gericht op het meegaan met de natuurlijke houteigenschappen. Het kiezen van een damopen houtverf – zoals de Zweden al eeuwenland doen – is op de lange termijn een veel slimmere keuze omdat de vochtindringing wordt tegen gegaan terwijl het hout kan blijven ademen.

Houten huis zwart verven schilderen

Houten huis zwart verven met Vasa Svart

Hout is een levend materiaal: de invloed van vocht

Hout is een natuurproduct dat inkrimpt en uitzet. Dit wordt met name veroorzaaktdoor het vochtgehalte. Dit zorgt ervoor dat hout kan scheuren, barsten en kromtrekken. In vaktermen wordt wel gezegd dat hout niet dimensioneel stabiel is. Hout dat lang vochtig blijft is bovendien een voedingbron voor schimmels en verhoogt het de kans op houtrot. Daarom moet echte vocht indringing wel worden tegengegaan. Zeker in Nederland, een land met een vochtig klimaat. Technisch gezien is het verven van tuinhuizen, schuttingen, houten huizen en ander buitenhout dus voornamelijk een bescherming tegen vocht.

Hoewel scheuren in hout en kromgetokken hout een houten constructie niet direct minder sterk maken, is het de belangrijkste eigenschap bij het kiezen van een houtverf. Hout verven met een lakverf die een filmlaag op het hout legt zorgt in eerste instantie voor een sterke bescherming tegen het indringen van vocht. Het zorgt er echter ook voor dat vocht ook niet meer uit het hout kan trekken. Op de langere termijn zult u zien dat de verflaag gaat bladderen. Dit komt doordat de hout krimpt en uitzet, waardoor het toch vocht en zuurstof tussen het hout en de verflaag komt te zitten.

Een damp-open verf als Moose F zorgt ervoor dat het hout beschermt wordt tegen vochtindringing, maar dat het hout kan blijven werken en vocht ook weel aan de lucht kan worden afgegeven. De verf trekt in alle kieren van het hout en bladdert nagenoeg niet.

Houtsoorten en hout verven

Het soort hout dat uw gaat verven is van belang bij het kiezen van een verf. Een goed resultaat hangt af van de goede combinatie van het hout en de houtverf.

Relatief open hout zoals grenen, vuren, larix en andere pijnboomsoorten hebben een groot porie oppervlak. Weliswaar zijn er langzaam groeiende soorten (bv. Siberisch grenen) die een iets dichtere celstructuur hebben, maar ten opzichte van andere houtsoorten zijn ze  relatief “open”.

Hardere houtsoorten zoals eiken en tropisch en Europees hardhout (Rubina Acacia bijvoorbeeld) zijn dichter van structuur en krimpen minder. Een goede houtverf geeft toch de gelegendheid om te ademen. Red cedar is helemaal bijzonder door stoffen, die houtrot tegen gaan. Technisch hoeft red cedar niet met houtverf te worden behandeld maar velen kiezen toch voor een esthetische behandeling kleur of transparant.

Bezaagd hout, spinthout en kernhout

In bijzonder droge gebieden, zoals in het binnenland van Zweden, wordt hout vaak helemaal niet geverfd, men laat het gewoon grijs en later zwart worden. Overigens bouwt men in Zweden vaak met wat betere kwaliteit hout (meer kernhout, vaak kwartiergezaagd en daarmee met een dichtere celstructuur, zie ook hieronder)

Als u hout moet kiezen voor een blokhut beveel ik ruwbezaagd hout aan in plaats van het in Nederland gebruikelijke geschaafde hout. Dat geeft een meer ademend oppervlak. Als u de kans heeft kunt u om kwartiergezaagd hout vragen, dat heeft de jaarlijnen parallel lopen doordat de stam op de kern wordt gezaagd. Kernhout is ook altijd beter dan hout van de buitenkant (spinthout) want compacter van celstructuur dus bestendiger tegen vocht (water) indringing en celdegradatie. Spinthout, de buitenkant van de boom is weer veel opener. Voor potdekselen denk eens aan het zgn. Zweeds rabbat zie de foto onder in de gallerij.

Vochttransport door hout en waarom houtverf dampopen moet zijn

Bij onbehandeld hout zorgt het verschil in luchtvochtigheid langs de binnen- en buitenkant vochttransport door het hout. Dat is dus wat anders dan gewoon vocht (water). Dat trekt vooral in het hout als de houtcellen stuk gaan of het hout niet is behandeld met houtverf.

Waterdampspanning is sterk afhankelijk van de temperatuur: hoe kouder hoe droger. Omdat bij betimmeringen de temperatuur aan de binnenzijde meestal hoger is dan aan de binnenzijde meestal hoger is dan aan de buitenzijde zal er dus waterdamptransport optreden van binnen naar buiten.Het afwerken (schilderen) van hout met houtverf remt dit transport vaak sterk: hoe dichter de houtverf hoe trager het vochtdamptransport in een houten constructie verloopt. Het kenmerk van Moose Färg houtverf is een zeer hoge dampdoorlatendheid. Normaal is het niet verstandig hout aan beide kanten te schilderen: dit sluit het hout op en leidt tot versneld bladderen. Met Moose Färg houtverf is dat niet het geval.

Houtverf

Houtverf van Moose Färg

Aanslag op het hout voorkomen en bestrijden

Als uw hout eenmaal met houtverf behandeld is kan er aan de buitenkant en binnenkant soms toch nog het een en ander gebeuren. In een vochtige omgeving (bijvoorbeeld onder de bomen) kan groene aanslag onstaan (algen). Ook kan in het hout een zwarte schimmel gaan groeien (“het weer”). Beiden zijn goed te bestrijden als u er op tijd bij bent. Mits verdund gebruikt is Moose Färg houtverf hiertegen bestand.

Een goed middel tegen zowel groene en zwarte aanslag (het weer) is gewoon verdund chloorbleekmiddel met wat lijnoliezeep. Er zijn sterkere middelen in de handel tegen “het weer” vraag advies. Tegen houtworm kunt u boorzuur gebruiken maar gelukkig komt de boktor in Nederland niet erg veel voor.

Hoe kan ik het beste hout verven?

Lees uitgebreid advies op de pagina over Buiten verven.

Houtkleur behouden?

Wilt u de mooie houtkleur langer vasthouden, neem dan Storuman Skydd houtverf, dat haalt de nerf naar voren en laat de kleur nog beter uitkomen en beschermt tegen UV. Bij een transparant product zult u de behandeling wel regelmatiger moeten herhalen voor een optimaal effect. Storuman Skydd kunt u op dezelfde manier gebruiken als de verfsoorten met pigment. Skydd is met name geschikt voor binnen.

Als alternatief voor het impregneren van hout kunt u ook Pansar gebruiken. Dit is een waterafstotende behandeling (geen beits), die het hout verduurzaamd. Met een tweestaps behandeling bent u dan voor 10 -15 jaar klaar. Het hout verweert wel maar langzamer en vocht kan niet indringen.

Kleurloze transparante houtverf bestellen? Voor prijzen klik op: Storuman Skydd

Veelgestelde vragen over hout verven

waarom hout schuren voor verven?

welk hout kun je verven?

Kan je watergedragen verf buiten gebruiken?

Geimpregneerd hout schilderen

Wanneer geimpregneerd hout verven?